Duurzaam waterbeheer Mlali rivier in Tanzania

Het NWB Fonds heeft een nieuw project voor verbetering van het waterbeheer van de Mlali rivier in Tanzania goedgekeurd, als onderdeel van een langdurige samenwerking tussen de partner organisaties MORUWASA, Wami Ruvu Basin Water Board en World Waternet binnen het WaterWorx-programma. Deze samenwerking is gericht op het versterken van waterzekerheid door zowel de drinkwatervoorziening te verbeteren als de onderliggende oorzaken van waterproblemen aan te pakken, zoals bodemdegradatie en erosie die de kwetsbaarheid voor klimaatverandering vergroten.

Een centraal aandachtspunt in het project is de sterke afhankelijkheid van de stad Morogoro van de Mindu Dam, die voor meer dan 70–75% voorziet in de drinkwaterbehoefte. Deze bron staat echter onder toenemende druk door ontbossing, erosie en klimaatverandering. Daardoor neemt de opslagcapaciteit af en wordt de beschikbaarheid van water minder betrouwbaar.

Sinds 2017 werken de partners samen aan het versterken van de operationele prestaties van de waterdienst en de lokale waterbeheerorganisaties. In de afgelopen jaren is deze samenwerking verbreed naar een geïntegreerde aanpak waarin niet alleen waterinfrastructuur centraal staat, maar ook het beheer van het stroomgebied. Deze watercyclus benadering gaat ervan uit dat duurzame drinkwatervoorziening afhankelijk is van gezonde ecosystemen bovenstrooms.

Van pilot naar nieuwe stap

De afgelopen jaren zijn belangrijke stappen gezet binnen de bovenstroomse component van de watercyclusaanpak. Langs de Ngerengere-rivier, één van de vijf rivieren die afwateren op de Mindu Dam, is een pilot uitgevoerd (gefinancierd door NWB Fonds en het Climate Adaptation Fund van WWX) met onder andere agroforestry, boomkwekerijen, erosiebestrijding en monitoring. Deze pilot heeft waardevolle inzichten opgeleverd in wat werkt in de praktijk, zowel technisch als sociaal.

Daarnaast is geïnvesteerd in het analyseren van de impact van maatregelen (onder andere met de FarmTree-tool), het monitoren van waterkwaliteit en sedimentatie, en het versterken van lokale organisaties en boerennetwerken. Samen vormen deze activiteiten een stevige basis voor uitbreiding van stroomgebiedsherstel naar andere delen van het stroomgebied.

Het nieuwe NWB-project richt zich op de Mlali-rivier, een andere van de vijf rivieren die afwateren op de Mindu Dam. Deze rivier is één van de meest gedegradeerde in het stroomgebied. De keuze voor deze rivier is strategisch: ingrepen hier hebben naar verwachting een grote impact op de waterbeschikbaarheid en sedimentatie in de Mindu Dam.

Binnen het project worden onder andere agroforestry-systemen aangelegd, boomkwekerijen opgezet en beheerd door lokale gemeenschappen, en wordt de water- en bodemdynamiek verder geanalyseerd en gemonitord. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan het versterken van lokale organisaties, zodat gemeenschappen eigenaar worden van de oplossingen en deze ook na afloop van het project kunnen voortzetten.

Naar structurele financiering en opschaling

Een belangrijk doel van het project is het versterken van de business case voor nature-based solutions. Door systematisch data te verzamelen over kosten, effecten en opbrengsten ontstaat een solide basis voor een breder investeringsprogramma voor herstel van het stroomgebied. Deze inzichten combineren we met eerdere analyses, waaronder een marktanalyse en een haalbaarheidsstudie voor een Water Fund. Op basis hiervan wordt toegewerkt naar de ontwikkeling van een Water Fund als financieringsmechanisme, waarin partijen die profiteren van verbeterde waterbeschikbaarheid en -kwaliteit bijdragen aan investeringen in het stroomgebied.

Het project langs de Mlali-rivier vormt daarmee een belangrijke stap richting een structurele aanpak van waterzekerheid in Morogoro. Door praktijkervaring, data en samenwerking te combineren, ontstaat een model dat schaalbaar is en kan dienen als voorbeeld voor andere stroomgebieden in Tanzania en daarbuiten. Met de bijdrage van het NWB Fonds wordt zo de stap gezet van losse pilots naar een geïntegreerde en investeerbare aanpak van waterbeheer.