Mpho Tutu-Van Furth: "de relatie is niet iets naast een project, maar de basis ervan"
Tijdens het 20-jarig jubileum van het NWB Fonds op 8 oktober hield Mpho Tutu-Van Furth, dochter van de Zuid-Afrikaanse aartsbisschop Desmond Tutu, een inspirerende en prikkelende keynote speech over gelijkwaardigheid en wederkerigheid in internationale samenwerking. Ze hield de aanwezige waterprofessionals een spiegel voor: hoe kijken partners in het mondiale Zuiden eigenlijk naar de Nederlandse manier van samenwerken?
Tutu-Van Furth begon met waardering voor de Nederlandse watersector. Nederlandse waterprofessionals staan internationaal bekend om hun deskundigheid, daadkracht en resultaatgerichtheid. Maar juist die sterke focus op projecten, planning en resultaten kan soms botsen met de manier waarop partners in Afrikaanse landen samenwerking benaderen. Daar staan persoonlijke relaties, vertrouwen en gemeenschapszin vaak meer centraal.
"Jullie zijn op je best wanneer je investeert in het project. Wij zijn op ons best wanneer we investeren in de mensen", zo vatte zij het verschil treffend samen.
Van helpen naar gelijkwaardig samenwerken
Een centraal begrip in haar toespraak was Ubuntu, de Afrikaanse levensfilosofie die haar vader Desmond Tutu uitdroeg: 'Ik ben omdat wij zijn.' Volgens Tutu-Van Furth ligt hierin een belangrijke les voor internationale samenwerking. Een succesvol project draait niet alleen om technische resultaten, maar ook om de relaties die mensen met elkaar opbouwen.
Ze daagde de aanwezigen uit kritisch te kijken naar de traditionele houding van 'helpen'. Hoe goedbedoeld ook, die kan onbedoeld ongelijkheid creëren tussen degene die hulp biedt en degene die hulp ontvangt. Werkelijk gelijkwaardige samenwerking begint met de erkenning dat beide partners waardevolle kennis, ervaringen en inzichten inbrengen.
Dat vraagt om nieuwsgierigheid, luisteren en de bereidheid om ook zelf te veranderen. Niet alleen vragen wat je kunt bijdragen, maar ook wat je van de ander kunt leren.
De kracht van wederkerigheid
Met haar persoonlijke verhaal en scherpe observaties gaf Tutu-Van Furth een krachtige verdieping aan het centrale thema van het jubileum: wederkerigheid in internationale samenwerking.
Haar boodschap was even eenvoudig als uitdagend: investeer niet alleen in projecten, maar ook in mensen. Neem de tijd om elkaar werkelijk te leren kennen. En maak zichtbaar wat Nederlandse waterprofessionals zelf leren van hun internationale partners.
Ze sloot af met een wens voor het NWB Fonds: niet alleen nog eens twintig jaar succesvolle projecten, maar vooral twintig jaar waarin vriendschappen en partnerschappen zich verder verdiepen. Want duurzame samenwerking, zo liet zij zien, stroomt net als water in twee richtingen.
Een transcript van de volledige speech is hieronder bijgevoegd. Een video opname volgt binnenkort.
