Haalbaarheidsonderzoek zonne-energie voor de gemalen in Pekalongan Indonesië

Nederland/Pekalongan - Vanuit het KIWI Climate Game Changers programma zijn er verschillende klimaatadaptieve kansen in kaart gebracht binnen Blue Deal partnerschappen, zo ook in Pekalongan te Indonesië. Ten behoeve van broeikasgas- en kostenreductie heeft de universiteit van Semarang, UNDIP, in samenwerking met het plaatselijke Blue Dealteam een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar het gebruik van zonne-energie ten behoeve van de gemalen in de stad.

Pekalongan wordt bedreigd door een combinatie van bodemdaling en zeespiegelstijging wat leidt tot frequentere  en hevigere overstromingen vanuit de zee. Daarnaast wordt het regenseizoen steeds korter en heviger waardoor er steeds vaker sprake is van zogenaamde ‘flashfloods’ vanuit bovenstrooms gebied. Het afwateringssysteem van de stad wordt dus een steeds belangrijkere factor om de stad leefbaar te houden. Gemalen maken hier een steeds groter onderdeel van uit omdat water niet meer onder vrij verval naar de zee kan stromen als gevolg van de zeespiegelstijging en bodemdaling.

Figuur 1: één van de gemalen in Pekalongan, Indonesia.

Momenteel lopen op  gemalen op stroom vanuit kolencentrales of dieselgeneratoren. Doordat de gemalen steeds vaker en langer worden ingezet loopt naast de kosten ook de CO₂ uitstoot steeds verder op. Om aan de Indonesische doelstelling te voldoen om in 2030 de broeikasgasuitstoot met 70% te verminderen is er samen met de lokale overheidsorganisaties en de Universiteit van Semarang, UNDIP, gekeken naar de haalbaarheid van zonne-energie voor de gemalen.  

Uit het onderzoek naar 6 verschillende gemalen in de Bremi-Meduri polder blijkt dat het technisch maakbaar is om de gemalen op een hybride systeem van zonne-energie en netstroom te laten lopen. Hiervoor is nog veel werk te doen, zoals het aanpassen van het stroomnet en het vinden van voldoende ruimte voor het plaatsen van de panelen.

Daarmee rijst de vraag of het financieel haalbaar is om de zonne-energie te gebruiken als alternatief. Immers Indonesië kent geen salderingsregeling en de investeringen zijn reeds dusdanig groot dat de terugverdientijd dicht tegen de levensduur van zonnepanelen aan ligt.

Echter, door zonne-energie te gebruiken kan een hoeveelheid CO₂ uitstoot worden bespaard welke gelijk staat de hoeveelheid die tot wel 15 personen op Java uitstoten gedurende 30 jaar. Daarnaast bieden de zonnepanelen kans op werkgelegenheid, stroomvoorziening bij een overschot voor de lokale bevolking en kan het dienen als educatiemateriaal om ook particulieren het nut van zonnepanelen te laten inzien.

Het eerste haalbaarheidsonderzoek naar zonnepanelen door de universiteit UNDIP is momenteel afgerond en overhandigd aan de lokale overheid. Daar wordt momenteel een afweging gemaakt om het gebruik van zonnepanelen verder te verkennen.

Figuur 2: overstroming ter hoogte van Pekalongan, Indonedia.