Herbebossing in Ethiopie bottom-up versterken

In Ethiopie vindt op grote schaal herbebossing plaats: het Green Legacy Initiative (GLI). deze nationale campagne is geinitieerd op het niveau van de minister president en cascadeert naar beneden tot lokaal niveau. Het proces is echter sterk top-down en er wordt onvoldoende rekening gehouden met lokale omstandigheden. Geohydrologische karakteristieken en belangen van gemeenschappen vragen meer aandacht.

Ook het watersysteem staat onder druk door ontbossing en niet-duurzaam landgebruik. Dit leidt tot erosie van vruchtbaar land en sedimentatie van waterlopen.

De sedimentatie reduceert de capaciteit van zoetwater reservoirs en daarmee de hoeveelheid zoet water voor gebruikers. Dat geldt in het bijzonder voor het gebriedrond het Koka meer en het Awash stroomgebied.

In een haalbaarheidsstudie gecofinancierd door het NWB Fonds hebben Nederlandse waterschappen samengewerkt met de woredas in deze regio (lokale bestuurlijke eenheden), met het Department of Water& Energy en met het Awash Basin Development Office. Nederlandse waterschappen (onder de vlag van Blue Deal) en stichting Woord en Daad zijn een initiatief gestart om het GLI lokaal te versterken in het Awash stroomgebied in Ethiopie.

De studie introduceert een Intervention Methodology die de top-down structuur vanhet GLI aanvult met een systematische bottom-up benadering. Drie kritieke interventie punten worden hierin onderscheiden: (1) selectie van de locatie voor herbebossing (2) keuze van de zaailingen en maken van het beplantingsplan en (3) beheer van de plaatjes na aanplant. De methodologie beschrijft hoe op deze drie punten de lokale omstandigheden kunnen worden geintegreerd in het GLI proces.

Om de Intervention Methodology te ondersteunen is een toolbox ontwikkeld, met daarin diverse kaarten: Erosion Vulnerability Map, Critical Waterbody map, 3R‑Potential Map, the FarmTree Tool and a Participatory Integrated Planning method. Deze kaarten geven aan welke gebieden gevoelig zijn voor erosie, welke maatregelen passen bij de plaatselijke geohydrologische omstandigheden, en welke waterlichamen bedreigd worden door sedimentatie.

De FarmTree tool wordt gebruikt als beslissingsondersteunend instrument. Met deze tool kunnen herbebssingsopties worden vergeleken voor wat betreft opbrengst voor de boeren, carbon credits en watergebruik. Dat is vertrekpunt voor gesprekken met beslissingnemers, planners, experts, gemeenschappen etcetera over welke mix van bomen en gewassen het beste kan worden aangeplant. De FarmTree tool helpt om de potentiele impact van verschillende opties te visualiseren op plot en stroomgebied niveau. Hiermee kunnen stakeholders onderbouwde keuzes maken.

Pilot gebieden zijn geselecteerd en er is een businesscase opgesteld voor duurzaam inkomen voor de boeren (bv een combinatie met bijen houden, bomen kweken, agroforestry). Ook is een exclusie risico analyse uitgevoerd om een startegie te bepalen om sociale inclusie van kwetsbare groepen te borgen. En tenslotte presenteert de studie een plan voor communicatie en opschaling en een raamwerk voor monitoring en evaluatie.

Deze haalbaarheidsstudie heeft lokale partners in staat gesteld om herbebossing beter af te stemmen op het waterbeheer en om het te synchroniseren met de belangen van lokale gemeenschappen en geohydrologische omstandigheden.

De Nederlandse waterschappen en stichting Woord en Daad hebben een intentie overeenkomst getekend met de Ethiopische partners om zich samen in te zetten voor toepassing en financiering van deze methodologie.